Kiedy do reumatologa? Nie warto zwlekać z wizytą u specjalisty

Osteoporoza to choroba układu szkieletowego, o której wiele osób dowiaduje się dopiero po złamaniu kości. Tymczasem wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie mogą znacząco spowolnić jej rozwój, a także zapobiec groźnym powikłaniom. Pomóc mogą w tym specjaliści, którzy zajmują się rozpoznawaniem i leczeniem osteoporozy, np. reumatolodzy. Kiedy warto wybrać się na wizytę?

Reumatolog: kto to jest i w czym może ci pomóc?

Reumatolog to lekarz specjalista, który diagnozuje i leczy choroby reumatyczne układu kostno-stawowego i tkanki łącznej, w tym osteoporozę. Choć bywa ona kojarzona głównie z osobami starszymi, ryzyko jej rozwoju drastycznie rośnie już w okresie okołomenopauzalnym. Do reumatologa warto zgłosić się w celu:

• diagnostyki obniżonej gęstości mineralnej kości (np. po złamaniu lub nieprawidłowym wyniku densytometrii),
• dobrania odpowiedniej farmakoterapii i suplementacji, np. wapnia i witaminy D, których niedobory negatywnie wpływają na kondycję kości,
• oceny ryzyka złamań i decyzji o włączeniu leczenia,
• kontroli skuteczności terapii i jej modyfikacji w przypadku braku efektów.

Oprócz tego reumatolog zajmuje się również innymi schorzeniami o charakterze zapalnym, zwyrodnieniowym lub autoimmunologicznym, które mogą dotykać także osoby młode i dzieci. Wśród nich znajdują się m.in. zapalenia stawów (reumatoidalne, łuszczycowe, infekcyjne), toczeń, fibromialgia, dna moczanowa, twardzina układowa czy zespół Sjögrena.

Jaka jest różnica między reumatologiem a ortopedą?

W pierwszej kolejności pacjent z podejrzeniem osteoporozy trafia zwykle do lekarza rodzinnego lub internisty. To on może zlecić podstawowe badania i wypisać skierowanie do specjalisty.

Schorzeniami układu ruchu zajmują się zarówno ortopeda, jak i reumatolog, jednak ich kompetencje w tym zakresie są różne. Pierwszy specjalista skupia się na urazach mechanicznych, takich jak złamania osteoporotyczne. Ortopeda leczy przede wszystkim operacyjnie, eliminując krótkotrwałe, ostre dolegliwości.

W takim razie, od czego jest reumatolog? Specjalizuje się on w leczeniu i kontroli chorób przewlekłych. Prowadzi kompleksową, długofalową terapię osteoporozy, mającą na celu zahamowanie utraty masy kostnej i zmniejszenie ryzyka złamań.

Kiedy do reumatologa? Objawy, które warto skonsultować

Z czym do reumatologa trzeba wybrać się od razu? Niestety osteoporoza zazwyczaj przez całe lata przebiega bezobjawowo, dlatego warto zachować czujność i reagować na sygnały ostrzegawcze. Wybierz się do reumatologa, jeśli:

• doszło u ciebie do złamania kości po niewielkim urazie (np. upadek z własnej wysokości),
• masz złe wyniki densytometrii,
• dokuczają ci przewlekłe bóle pleców, które mogą wynikać ze skrytych złamań kręgów,
• jesteś po menopauzie i nie była dotąd oceniana twoja gęstość kości,
• cierpisz na choroby przewlekłe lub przyjmujesz leki zwiększające ryzyko osteoporozy (np. glikokortykosteroidy, leki przeciwpadaczkowe).

Czy do reumatologa potrzebne jest skierowanie?

Jeśli chcesz wybrać się do reumatologa w ramach publicznej opieki zdrowotnej, musisz najpierw otrzymać skierowanie od lekarza rodzinnego. Możesz także udać się do specjalisty prywatnie – wtedy skierowanie nie jest potrzebne, jednak wiąże się to z opłatą za wizytę.

Jak bada reumatolog? Przebieg wizyty

Podczas pierwszego spotkania reumatolog przeprowadzi szczegółowy wywiad, który pozwoli mu dowiedzieć się jak najwięcej na temat twoich dolegliwości. Możesz spodziewać się pytań m.in. o:

• lokalizację, nasilenie i czas trwania objawów,
• obecność podobnych przypadków w rodzinie,
• współistniejące choroby i stosowane leki.

Być może zastanawiasz się, czy u reumatologa trzeba się rozebrać? Specjalista musi przeprowadzić badanie fizykalne, czyli ocenić wygląd i ruchomość bolących miejsc. Dlatego w zależności od lokalizacji objawów konieczne może być częściowe zdjęcie ubrań. Ponadto, jeśli zajdzie taka konieczność, lekarz skieruje cię na dalsze badania, np. obrazowe, takie jak USG czy rezonans magnetyczny.

Badania do reumatologa, które warto ze sobą zabrać

Żeby konsultacja z reumatologiem była jak najbardziej efektywna, warto się do niej odpowiednio przygotować. Sporządź listę aktualnie stosowanych leków, zabierz też ze sobą całą dotychczasową dokumentację medyczną. Przydatne będą aktualne badania np.:

• morfologii krwi,
• OB (Odczynu Biernackiego)
• CRP (białka C-reaktywnego),
• RF (czynnika reumatoidalnego),
• kwasu moczowego,
• densytometrii.

Nie przejmuj się, jeśli nie posiadasz wyników takich badań. Reumatolog zleci ci je na wizycie, możesz także poprosić o skierowanie lekarza rodzinnego. W ramach programów profilaktycznych niektóre badania mogą być wykonywane szybciej – warto dopytać o aktualne programy NFZ.

Bibliografia:

1. Tombarkiewicz M., Kwiatkowska B., Domańska-Sadynica M., Mapa najgroźniejszych zapalnych chorób reumatycznych. Droga pacjenta od objawów do rozpoznania, Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, Warszawa 2022.
2. https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/zadbaj-o-sprawne-stawy [dostęp 20.05.2025].
3. https://reumatologia.umed.pl/dla-pacjenta/przygotowanie-do-wizyty-u-reumatologa/ [dostęp 20.05.2025].