Nowoczesne metody leczenia osteoporozy dają nadzieję

Osteoporoza to groźna choroba cywilizacyjna, na którą według artykułu na portalu Osteoporoza.pl może cierpieć nawet 30% Polek po 50. roku życia. Jej bezobjawowy przebieg utrudnia wykrycie, a to z kolei zwiększa ryzyko złamań prowadzących do utraty samodzielności w codziennym funkcjonowaniu. Na szczęście istnieją metody leczenia tej choroby, a medycyna stale poszukuje nowych sposobów jej terapii. Poznaj nowoczesne metody leczenia osteoporozy.

Jak działają najnowsze leki na osteoporozę?

W przebiegu osteoporozy dochodzi do zaburzenia równowagi między procesami tworzenia i niszczenia kości. Dlatego najnowsze leki na osteoporozę mają na celu odbudowę utraconej masy kostnej oraz zahamowanie jej zaniku. Poniżej znajdziesz informacje na temat dostępnych terapii oraz możliwości skorzystania z nich w Polsce.

Spośród nowoczesnych metod leczenia osteoporozy najlepiej dostępna jest ta z wykorzystaniem denosumabu. To przeciwciało monoklonalne, czyli cząsteczka wykazująca powinowactwo wobec jednego, konkretnego antygenu. W tym przypadku to ligand RANKL, który aktywuje komórki niszczące tkankę kostną. Denosumab blokuje RANKL, przez co zwiększa gęstość kości i zmniejsza ryzyko złamań. W Polsce lek jest dostępny i refundowany w niektórych wskazaniach.

Innym przeciwciałem monoklonalnym jest romosozumab. Blokuje on białko naturalnie hamujące proces tworzenia kości – sklerostynę. Dzięki temu organizm zaczyna intensywniej budować nową tkankę kostną, a jednocześnie zmniejsza się proces jej niszczenia. Romosozumab jest w Polsce dostępny od 2024 roku, jednak wyłącznie w ramach programu lekowego B.160: „Leczenie pacjentek z ciężką postacią osteoporozy pomenopauzalnej”.

Do najnowszych leków na osteoporozę zaliczamy także analogi parathormonu (PTH), czyli hormonu wydzielanego przez przytarczyce, który wpływa na gospodarkę wapniową w organizmie. Ich działanie polega na stymulowaniu komórek odpowiedzialnych za tworzenie tkanki kostnej – osteoblastów. Obecnie stosowane analogi PTH to:

• teryparatyd,
• abaloparatyd.

Niestety leki te nie są dostępne w Polsce, choć w pozostałych krajach Unii Europejskiej wykorzystuje się je w ramach nowoczesnych metod leczenia osteoporozy. Istnieje możliwość sprowadzenia teryparatydu zza granicy w ramach importu docelowego, jednak to długa i żmudna procedura.

Dodatkowo w fazie badań są różne terapie eksperymentalne, m.in. możliwość modyfikacji ekspresji genów odpowiedzialnych za metabolizm kości w celu stymulowania ich tworzenia i hamowania rozkładu. Ciekawą alternatywą jest także wykorzystanie komórek macierzystych do regeneracji uszkodzonej tkanki kostnej. Niestety do szerokiego wykorzystania tych nowoczesnych metod leczenia osteoporozy jest jeszcze długa droga.

Jak działają klasyczne leki na osteoporozę?

W codziennym leczeniu osteoporozy nadal dominują tzw. leki antyresorpcyjne, których zadaniem jest hamowanie procesu niszczenia kości. Do tej grupy należą głównie bisfosfoniany:

• alendronian,
• kwas ibandronowy,
• kwas zoledronowy,
• ryzedronian.

Wszystkie wymienione preparaty należą do nowej generacji bisfosfonianów o wyższej skuteczności. Spośród nich najnowszym lekiem na osteoporozę jest kwas zoledronowy, który podaje się dożylnie raz w roku. Pozostałe preparaty występują w postaci tabletek doustnych i muszą być stosowane raz w tygodniu lub raz w miesiącu.

Jak wspomóc leczenie osteoporozy?

Leczenie osteoporozy zawsze powinno uwzględniać odpowiednią podaż  wapnia, który jest głównym budulcem kości, oraz witaminy D. Witamina D jest również niezbędna do skutecznego wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego. Niedobór tych dwóch substancji jest częsty, a jego ryzyko rośnie wraz z wiekiem. To prowadzi do dalszych konsekwencji zdrowotnych – organizm próbuje wyrównywać zbyt małe stężenie wapnia we krwi, pobierając go z kości, a to prowadzi do ich dalszego osłabienia.

Z tego względu u osób cierpiących na osteoporozę wskazana jest odpowiednia  podaż wapnia i witaminy D. To ważne również dlatego, że warunkuje skuteczność leczenia lekami antyresorpcyjnymi, co potwierdza praca J. i M. Bolanowskich. Zanim jednak wprowadzisz jakiekolwiek zmiany, skonsultuj się z lekarzem.

Styl życia też ma wpływ na kości

Warto także zadbać o zmiany w stylu życia, których celem jest wzmocnienie szkieletu oraz zmniejszenie ryzyka złamań, takie jak:

• ograniczenie spożywania alkoholu,
• rzucenie palenia,
• regularna, umiarkowana aktywność fizyczna,
• utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
• przyjazne dla chorego środowisko, pozbawione elementów sprzyjających upadkom, np. progów, śliskiego podłoża, słabo oświetlonych pomieszczeń,
• zdrowa, zbilansowana dieta, która dostarczy wszystkich niezbędnych witamin i minerałów.

Nowoczesne metody leczenia osteoporozy wskazują kierunek, w jakim będzie podążała terapia. Działają bardziej precyzyjnie, często dwutorowo – pobudzając odbudowę kości i hamując jej niszczenie.

Bibliografia:

1. Bolanowski J., Bolanowski M., Znaczenie wapnia i witaminy D w profilaktyce i leczeniu osteoporozy, Advances in Clinical and Experimental Medicine 2005, 14, 5, 1057-1062.
2. https://www.mp.pl/reumatologia/ekspert/338985,leki-o-dzialaniu-anabolicznym-w-osteoporozie [dostęp 24.05.2025].
3.  https://www.osteoporoza.pl [dostęp 03.07.2025].
4. Langdahl B. L., Overview of treatment approaches to osteoporosis, British Journal of pharmacology 2021, 178(9): 1891-1906.
5. Szczeklik A., Gajewski P. (red.), Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2023.