---
title: "Osteoporoza jako choroba dojrzałych kobiet. Co warto wiedzieć?"
canonical: "https://bonevum.pl/osteoporoza-jako-choroba-dojrzalych-kobiet-co-warto-wiedziec/"
type: "singular"
modified: "2025-11-03T11:59:01+00:00"
published: "2025-11-24T11:49:40+00:00"
image: "/wp-content/uploads/2025/11/bonevum-osteoporoza-jako-choroba-dojrzalych-kobiet-co-warto-wiedziec-header-768x394.jpg"
words: 1140
---

# Osteoporoza jako choroba dojrzałych kobiet. Co warto wiedzieć?

Nie bez powodu osteoporoza nosi miano cichej epidemii – jak można przeczytać na Polskim Portalu Osteoporozy, cierpi na nią 30% kobiet po 50. roku życia. Ta podstępna choroba może rozwijać się przez wiele lat, nie dając żadnych objawów, aż do pierwszego złamania kości. Dowiedz się więcej na temat przyczyn i objawów osteoporozy. Jak leczyć tę […]

**Nie bez powodu osteoporoza nosi miano cichej epidemii – jak można przeczytać na Polskim Portalu Osteoporozy, cierpi na nią 30% kobiet po 50. roku życia. Ta podstępna choroba może rozwijać się przez wiele lat, nie dając żadnych objawów, aż do pierwszego złamania kości. Dowiedz się więcej na temat przyczyn i objawów osteoporozy. Jak leczyć tę chorobę? Sprawdź, jak wyglądają badania na osteoporozę i kiedy warto je wykonywać.**

## []Osteoporoza – co to za choroba?

Osteoporoza to przewlekła choroba szkieletu, w której trakcie dochodzi do zmniejszenia gęstości kości oraz osłabienia ich struktury. Tkanka kostna jest bardzo aktywna biologicznie, stale uzupełniana i przebudowywana, jednak z czasem dochodzi do zaburzenia tych procesów. **Osteoporoza rozwija się wtedy, gdy tworzenie nowych elementów składowych kości jest wolniejsze niż rozkład tych starych.**

W konsekwencji zmiany te prowadzą do zwiększonej łamliwości kości – złamania mogą wywołać nawet niewielkie urazy, które u zdrowego człowieka nie wyrządziłyby większej szkody. **W zaawansowanych stadiach osteoporozy niebezpieczne są nawet codzienne, proste czynności** – kaszel, schylanie się czy podnoszenie przedmiotów.

**Grupą społeczną najbardziej narażoną na rozwój osteoporozy są kobiety, zwłaszcza po menopauzie**. Choć choroba może rozwinąć się także u mężczyzn i osób młodszych, to jednak przypadki te stanowią zdecydowaną mniejszość i są domeną osób w podeszłym wieku. Raport NFZ z 2023 roku wskazuje, że wśród ponad 2. milionów Polaków cierpiących na osteoporozę aż 1,7 miliona stanowią kobiety.

## []Jakie są przyczyny osteoporozy?

Tak miażdżąca przewaga kobiet w tym zestawieniu wynika bezpośrednio z przyczyn osteoporozy. **Jednym z najsilniejszych czynników ryzyka jej rozwoju jest spadek poziomu żeńskich hormonów płciowych, **czyli estrogenów, który naturalnie występuje w okresie menopauzy.

Estrogeny odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu równowagi między procesami tworzenia i resorpcji (rozpuszczania) kości. Dlatego spadek ich stężenia powoduje zaburzenie tej równowagi – nasilenie procesów rozkładu tkanki kostnej oraz spowolnienie jej tworzenia.

A czy osteoporoza jest dziedziczna? **Tak, ryzyko zachorowania wzrasta, jeśli w rodzinie występowały przypadki złamań osteoporotycznych.** Na jej rozwój wpływa także naturalne starzenie się organizmu. Nie bez znaczenia jest również styl życia – brak lub niewielka aktywność fizyczna zwiększa ryzyko ubytku masy kostnej. Inne czynniki przyczyniające się do rozwoju osteoporozy to:

- **niedobory wapnia i witaminy D**, które osłabiają mineralizację kości i przyspieszają ich demineralizację,

- palenie papierosów,

- nadużywanie alkoholu,

- **drobna budowa ciała,**

- niektóre choroby przewlekłe, np. reumatoidalne zapalenie stawów, nadczynność tarczycy, choroby zapalne jelit,

- długotrwałe stosowanie niektórych leków, np. glikokortykosteroidów.

## []Jakie są objawy osteoporozy?

Niestety osteoporoza to choroba rozwijająca się po cichu. Ubytek masy kostnej nie wywołuje żadnych dolegliwości bólowych, a często jest wykrywany dopiero przy złamaniu. **Dlatego nie wyróżniamy typowych objawów osteoporozy, a jedynie symptomy urazów, które powstają w jej wyniku.**

Problem polega też na tym, że **wielokrotnie złamania osteoporotyczne przebiegają skrycie**, zwłaszcza jeśli dotyczą kręgów w kręgosłupie. Do pęknięcia kości dochodzi z błahego powodu (np. pochylenia się), więc nie ma czynnika skłaniającego do wizyty u lekarza. Towarzyszy mu przewlekły ból, któremu łatwo przypisać podłoże zwyrodnieniowe, powszechne w podeszłym wieku. **Z czasem złamania te powodują deformację sylwetki** – zgarbienie się, obniżenie wzrostu – oraz trudności w codziennym funkcjonowaniu.

W niektórych przypadkach złamania kręgów są łatwiejsze do rozpoznania, ponieważ towarzyszy im silny i ostry ból, którego nie sposób zignorować. Przemieszczające się fragmenty kości mogą uciskać okoliczne tkanki, w tym nerwy, co objawia się drętwieniem kończyn dolnych lub nawet ich niedowładem.

Inne powszechne złamania osteoporotyczne, które przebiegają z silnym bólem, widocznym zniekształceniem i trudnościami w poruszaniu się, dotyczą:

- kości przedramienia, zwłaszcza nadgarstków i są spowodowane najczęściej podparciem się,

- szyjki kości udowej, do których dochodzi w wyniku upadku (nawet z niewielkiej wysokości, np. z łóżka).

## []Osteoporoza – badania diagnostyczne, jakie warto wykonać

**Najważniejszym badaniem osteoporozy jest densytometria, czyli oznaczenie gęstości mineralnej kości.** Oprócz tego niezbędne są także testy z krwi, takie jak badanie m.in.:

- stężenia wapnia, fosforu i witaminy D,

- markerów obrotu kostnego,

- kreatyniny,

- OB,

- morfologii krwi.

## []Na czym polega leczenie osteoporozy?

Farmakologiczne leczenie osteoporozy obejmuje kilka grup substancji, z których w Polsce stosuje się najczęściej:

- bisfosfoniany (np. alendronian, ibandronian) – hamują utratę masy kostnej,

- denosumab – lek biologiczny, który zmniejsza resorpcję kości.

**Kolejnym elementem leczenia osteoporozy jest uzupełnienie poziomu wapnia i witaminy D w organizmie**, ponieważ te dwa składniki odgrywają istotną rolę w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu kostnego. Zalecane dawki dzienne wynoszą:

- 800-1200 mg wapnia,

- 800-2000 j.m. witaminy D.

Choć idealnie byłoby uzupełniać je w samej diecie, osteoporoza ze względu na zwiększone zapotrzebowanie często wymaga dodatkowej podaży wymienionych składników. Wczesne wykrycie obniżonej gęstości mineralnej kości pozwoli szybko wprowadzić leczenie, które spowolni te procesy.

## Ćwiczenia fizyczne pozwalają zmniejszyć ryzyko złamań

Nieodzownym elementem profilaktyki osteoporozy jest codzienna aktywność fizyczna. **Odpowiednio zaplanowana zmniejsza utratę wapnia z kości oraz zwiększa ich wytrzymałość.** Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wykonywanie trzech typów ćwiczeń:

- wytrzymałościowych, np. marsz, jazda na rowerze,

- siłowych, np. trening z taśmami oporowymi lub hantlami,

- rozciągających, np. pilates.

Aktywność fizyczna **wzmacnia mięśnie, poprawia równowagę i pomagają utrzymać prawidłową postawę ciała**, co zmniejsza ryzyko upadków i złamań. Warto jednak dobrać ćwiczenia do aktualnej kondycji i ogólnego stanu zdrowia, by nie doprowadzić do przetrenowania.

## Osteoporoza – badania diagnostyczne

Ze względu na niewidoczny przebieg choroby, jaką jest osteoporoza, badania przesiewowe odgrywają tu kluczową rolę. Rutynowe kontrole pod tym kątem są zalecane **wszystkim kobietom po 50. roku życia**, a jeśli dotyczą cię wspomniane wcześniej czynniki ryzyka, warto rozpocząć je nawet wcześniej.

Wartościowym narzędziem, pozwalającym ocenić prawdopodobieństwo złamania w ciągu najbliższych 10. lat, jest kalkulator FRAX, który znajdziesz bezpłatnie w internecie.

## []Co jeść przy osteoporozie? Dieta na mocne kości

Odpowiednia dieta jest ważna zarówno dla osób z rozpoznaną osteoporozą, jak i tych z grup ryzyka jej rozwoju. W obu przypadkach wskazane jest ograniczenie spożycia sodu, kofeiny i alkoholu, ponieważ mogą zwiększać utratę wapnia z organizmu.  Oprócz tego składniki, które powinny znaleźć się w jadłospisie, to:

- **białko **– jest potrzebne do regeneracji tkanek, a jedno niedobór prowadzi do zmniejszenia masy mięśniowej, co zwiększa ryzyko upadków i złamań. Źródła białka to np. chude mięso, rośliny strączkowe, jajka,

- **magnez **– bierze udział w metabolizmie witaminy D i uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowej. Jest obecny np. w orzechach, nasionach czy pełnoziarnistych produktach zbożowych,

- **witamina K **– odgrywa rolę w procesach mineralizacji kości. Jej obecność jest niezbędna do prawidłowej pracy osteoblastów (komórek kościotwórczych). Jej źródła to np. jarmuż, brokuły, szpinak.

**Ponadto warto zadbać o odpowiedni poziom witaminy D**, która wspomaga wchłanianie wapnia i wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego. Jej głównym źródłem jest synteza skórna pod wpływem promieni słonecznych, ale można ją również dostarczać z dietą – szczególnie z tłustymi rybami morskimi (np. łososiem, makrelą) i jajkami.

## []Czy osteoporoza jest wyleczalna?

Choć całkowite wyleczenie osteoporozy nie jest możliwe, **możesz skutecznie zwiększyć masę kostną i poprawić wyniki badań**, jeżeli udasz się do lekarza i zastosujesz do jego porad. Dlatego tak ważne jest jej, jak najszybsze rozpoznanie i konsekwentne stosowanie leczenia. Pamiętaj również, że możesz z powodzeniem unikać złamań osteoporotycznych np. rezygnując z noszenia dużych ciężarów czy unikając uprawiania ryzykownych sportów.

**Bibliografia:******

1. Czerwiński E., Berwecka, M., Osteoporoza – zapomniana choroba milionów złamań, Lekarz POZ 2020, 6(3): 175-179.

1. https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-osteoporoza [dostęp 19.05.2025].

1. https://frax.shef.ac.uk/FRAX/tool.aspx?country=40 [dostęp 19.05.2025].

1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/osteoporosis/symptoms-causes/syc-20351968 [dostęp 19.05.2025].

1. https://ncez.pzh.gov.pl/ruch_i_zywienie/rola-ruchu-i-zasady-programow-usprawniania-w-osteoporozie/ [dostęp 19.06.2025].

## Taxonomies

## Category

[Osteoporoza](https://bonevum.pl/kategoria/osteoporoza/)